Tajemnice pracowni

Pracownia artysty to... wciaz brzmi tajemniczo. Przede wszystkim dla laikow, ale tez dla samych tworcow, dla ktorych to nie tylko miejsce pracy, ale rowniez przestrzen intymnego kontaktu z wlasnymi przemysleniami i samotnego poszukiwania inspiracji. Pomysl albumu pokazujacego plastykow w ich pracowniach zrodzil sie dawno, jednak zgromadzenie materialu zdjeciowego zajelo Arkadiuszowi Lawrywiancowi az piec lat. Bo to nie bylo fotografowanie na szybko, "na blysk i na newsa". Zeby oddac charakter tak bardzo nietypowych miejsc, a przede wszystkim pokazac ich gospodarzy, rzadko wystarczala jedna wizyta. Przy okazji owych specyficznych sesji zdjeciowych toczyly sie przeciez dlugie, czasem wrecz burzliwe dyskusje. O sztuce w ogole, o kondycji sztuki wspolczesnej, a w koncu - o zyciu, bo robilo sie kameralnie i obydwie strony, fotografa i fotografowanego, zaczynala laczyc nic zaufania i wzajemnej zyczliwosci. Czasem trzeba bylo nawet zmienic koncepcje kolejnej serii, gdy okazywalo sie, ze artysta uchylil rabka jakiejs tworczej tajemnicy i warto bylo ten rabek podniesc nieco wyzej. Nie wszyscy bohaterowie zdjec pokochali pomysl od razu, nawet jesli na "podgladany" portret wczesniej sie zgodzili. Zrazu aparat fotograficzny wydawal im sie w pracowni intruzem, a w najlepszym wypadku - oficjalnym gosciem. Potem przyzwyczajali sie do jego obecnosci, dlatego zdjecia nie sa pozowane, nawet jesli czasem takimi sie wydaja. Od poczatku album mial miec charakter dokumentalny, zapisujacy "tu i teraz", czyli portrety artystow w ich pracowniach. W czasie pracy okazalo sie, ze wielu bohaterom cyklu nie zbywalo takze na wlasnych pomyslach i ekspresji, dzieki czemu wiele fotografii nabralo zaskakujaco osobistego charakteru. Bardzo to bylo dla autora zdjec - Arkadiusza Lawrywianca inspirujace i interesujace doswiadczenie. Zdjecia pokazuja plastykow tylko we wnetrzach, bo takie bylo zalozenie publikacji, warto wiec moze dodac, ze pracownie znajduja sie w zaskakujaco roznych miejscach. W blokach na typowych PRL-owskich osiedlach, w starych pofabrycznych przestrzeniach, na wydzielonych pietrach domow jednorodzinnych, a nawet w garazu czy domowej kuchni. Gdziekolwiek by sie jednak znajdowaly, zaskakuja klimatem i wyczuwalna indywidualnoscia swoich gospodarzy. W kazdej, absolutnie w kazdej - "na widoku" albo w sekretnych szufladach - rezyduja jakies wazne pamiatki, ksiazki, talizmany czy nawet zwykle przedmioty, ktorych historia jest jednak dla wlascicieli na tyle istotna, ze lubia je miec na podoredziu. Wiekszosc bohaterow tej ksiazki tworzy w kilku roznych miejscach, niemal zawsze jedno z nich jest jednak ich portem docelowym. I to jest ta Prawdziwa Pracownia, czyli miejsce, gdzie nie tylko potrafia sie skupic, ale wrecz wypreparowac z rzeczywistosci i tworzyc wlasne swiaty. A teraz zaprosili do tych miejsc Czytelnikow. Z cala serdecznoscia... Henryka Wach-Malicka