María das Batallas

María das Batallas conta a historia de María Pita e da defensa dacidade da Coru?a fronte ao ataque das tropas de sir FrancisDrake.Cunha prosa directa e ricaz, e a través da voz dos personaxesque viviron aquel tempo, Alfredo Conde traza nesta novela o puzzlebrutal dos destinos que se cruzaron no cerco da Coru?a.O autor de Xavai o griffón no vento volve compartir con lectores e lectoras unhaaventura inesquecible.Titulares de prensaMARIA DAS BATALLASA Coru?acomo esceario e María Pita como protagonista. Con tales ingredentes oresultado era previsible: Alfredo Conde ofrécenos unha das súasmellores novelas. Un narrador consagrado que en palabras de VíctorFreixanes, "segue a medrar". María Pita é un personaxe simbólico,cunha gran potencialidade en si mesma, sen embargo Conde non segue adimensión romántica máis celebrada e, por tanto, esperable. Desce adetalles máis pragmáticos: refire os numerosísimos pleitos que sostivo ao longo da súa vida e os intereses non sempre heroicos que aanimaban, como a pretensión de ser alférez ou a de lograr de El Rei afranquicia para comerciar co vinho de Porto, cousas que non lle foronconcedidas. Aínda que a figura da heroína concentre o nó da novela,Alfredo Conde non se limita a María Pita e ao seu contorno senónrecupera o tempo e a época histórica con toda a complexidade deacontecementos, intrigas e situacións, con relevancia especial daPescadería, onde se desenvolven os feitos.A habelencia narrativa deConde déixase ver no orixinal prantexamento, na estructura da novela,na pluralidade de rexistros estilísticos e na atinada documentaciónque sendo fiel e obxectiva non resulta exhaustiva nin abufante.Estamos ante unha obra de ficción, non ante un ensaio. En ocasiones édificil substraerse á tentación de utilizar aqueles datos dos que sedispo?en e que foron recabados mediante unha ardua laboura deinvestigación. Pero así é a arte da escrita, na que non hai númerosneutros: o que non suma, resta. "Arte de non escribir o que sobre...", como ben recordou o catedrático Paz Gago ao analizar polo miúdo daobra.María das Batallas é unha novela histórica, unha aportación máisa un xénero de actualidade que ten ofrecido espléndidos resultados nocaso, por exemplo, de Eco ou de Yourcenar. Mais é tamén unha novela de intriga. O autor consegue ternos presos do desenlace desa manobra naque un exército de vinte mil homes se prepara para a invasión dacidade. Encetan a xeira con éxito notorio, xa que no primeiro díamatan medio milleiro de coru?eses. A vista disto, os sitiados acordanrefuxiarse na cidade alta para acorazarse e resistir. Cando osingleses, convencidos da súa superioridade, tratan de vencer asúltimas resistencias procedendo ao asalto final, xorde a figura deMaría Pita nun co?ecido lance, que ten tanto de xenreira e dedesesperación como de heroismo.A nivel estilístico atopámonos con tres narradores, que nos permiten co?ecer desde "dentro" os sucesos, ocriterio e as versións dos protagonistas do drama. Dunha banda está afilla de María Pita, doutra o curmán de Francis Drake, aos que cómpreengadir o narrador omnisciente, o capitán Varela. O espírito do relato trata de ser fiel á realidade histórica e á persoalidade de MaríaPita. Outramente, Conde eleva á categoría de protagonista á propiacidade, en concreto á Pescadería, lugar de confluencia que representaa puxanza económica, a forza mari?eira e popular da cidade baixa.María das Batallas destaca tamén pola viveza dos persoaxes, cunha gran dose de realismo e credibilidade. Relevancia especial te?en as mulleres.Mulleres reco?ecidas e admiradas, como María Pita, e mullereshumildes, anónimas, que contribuíron co seu esforzo non menos heroicoao progreso e á liberdade.Xulio VarcárcelDomingo 9 de setembro de2007El Ideal Gallego